Sonbaharın gelişi, dünya’nın bilinen en eski meyvelerinden biri olan ve aynı zamanda en zengin tarih ve folklöre sahip bir meyvenin hasadının habercisidir adeta. NAR. Ortasından ikiye ayırıp küçük küçük yüzlerce tanesinden bir avuç ağzınıza attığınızda, keskin kokulu, tatlı (kimi zaman ekşi),zengin, ferahlık veren bir tat ile karşılaşırsınız.İşte bu sulu lezzet, yemeklerimizden tatlılarımıza, içeceklerimizden soslarımıza kadar
hemen her yerde kullanılabildiği
gibi, taze olarak da tüketilebilmekte veya garnitür
olarak kullanılabilmektedir. Adem ile Havva’dan bugüne insanlık tarihinin
hemen her kültüründe oldukça önemli sembol roller alan nar, hiç kuşkusuz kendisine atfedilen önemi hakkediyordu. Örneğin
eski Mısırda yeniden doğumu sağlamak için mezara bir adet nar meyvesi koyarlardı. Hititlerde ziraat tanrısının üç mübarek
yiyeceğinden (üzüm, buğday ve nar) biriydi. Çinliler düğünlerde misafirlerine şekerli nar ikram ederlerdi. Ayrıca, mutlu
ve verimli bir birlikteliği getirsin diye düğünlerde yerlere nar taneleri atılırdı. Hadîs-i şerîfte nar meyvesi medhedilmistir:
"Her narda bir damla cennet suyu vardır.” ve; “Narı içindeki zarı ile beraber yiyiniz, çünkü mîdeyi temizler.”
NASIL BİR BİTKİ?
Haziran - Temmuz aylarında kır-mızı renkli çiçekler açan, iki ile beş metre boylarında ağaç-çıklardır. Gövdeleri düzgün değil-dir. Yapraklar karşılıklı, kısa saplı ve kırmızı kenarlıdır. Çiçekler kısmen sapsız, tek tek ve birkaçı bir arada bulunur. Çanak yaprakları kırmızı renkli, dökülmeyen ve etlidir. Meyveleri küre seklinde ve portakal büyüklüğünde, önceleri yeşil, olgunlukta kırmızımsı renkte,
derimsi kabuklu, çok tohumlu ve etlidir. Meyvenin yenen kısmi, tohumlarının etli ve bol sulu olan kabuğudur.Her bir meyvede oratalama 840 adet tohum bulunur. İnce bir zarla korunan meyve taneleri, merkezinden itibaren bal peteğine benzeyen ve kağıtımsı bir zarla öbekler halinde birbirinden ayrılırlar. Nar yediğimizde ağzımıza gelen acımsı tat işte bu zardan kaynaklanmaktadır. Meyvenin merkezine inildikçe bu kağıtımsı zar artık içerdiği yüksek tanik asit nedeniyle yenilemez bir hal alır. Ancak cilt temizliği için oldukça faydalıdır.
NERELERDE KULLANILIYOR?
Bitkinin tohumları meyve olarak yenildiği gibi, gövde-kök ve dal kabukları ile meyve kabuğu da tıbbî olarak kullanılır. Kök ve gövde kabuğu tanen, nişasta ve alkaloitler (pelletierin) taşır. Nar meyvesi kabuğu tanen, triterpenler ve az alkaloitler ihtiva eder. Nar ağacı kabuğu çok eskiden beri bilhassa bağırsak şeritlerine (tenyalara) karsı kullanılır. Yalnız zehirlenmelere yol açabileceğinden dikkatli olunmalıdır. Nar meyvesi kabuğu, ishale karsı (% 15’lik) çay hâlinde kullanılabilir. Nar, çarpıntıya iyi gelir. Mideyi kuvvetlendirir. Et kısmi ile sıkılıp içilirse, safra söker, pekliği giderir.
FAYDALARI
Nar meyvesinde , kansere karşı koruyucu antioksidanlar bulunuyor. Antioksidanlar, oksitlenmeyi önleyici maddelerdir. Kendilerini feda ederek hücrelerimizi oksitlenmekten korurlar. Bunu, vücudumuzdaki bazı enzimleri arttırıp savunma mekanizmamızı daha da güçlendirerek yaparlar. 1 bardak Nar suyu, 2 kadeh kırmızı şarap, 10 bardak yeşil çay ve 4 bardak kızılcık suyu ile aynı seviyede antioksidan madde içerir. Nar meyvesinde ayrıca C vitamini, demir ve potasyum vardır.Yapılan araştırmalara göre narda, serbest radikallere karşı güçlü etkisi olan çeşitli vitaminler, mineraller, enzimler, antioksidanlar bulunmuştur. Serbest radikallerle en iyi mücadele yolu bu antioksidanları tanımak ve dışarıdan doğru besinleri seçerek bunların etkinliğini en üst düzeyde tutmaktır. Bugün için bilinen en güçlü antioksidanlar; C ve E vitaminleri, glutatyon, lutein, N-Acetylcystein, keratonoidler, flavonoidler, koenzim Q-10, alfa lipoik asit ve selenyumdur.
Nar’ın mikro besin içeriğine bağlı, vücudu ve kalbi kuvvetlendirme, ishali kesme, idrar söktürme, kan yapma, enerji verme ve tansiyon düşürme şerit düşürme, burun poliplerine faydalı olma gibi yararları bulunduğu bazı çalışmalarla ortaya konulmuştur.
Nar’ın yararlarıyla ilgili halen pek çok bilimsel çalışma yapılmakta olup, doktorlar, özellikle de enfeksiyon hastalıkları açısından risk altında olduğumuz kış aylarında bol bol nar tüketmemizi önermektedirler.
SEÇERKEN
Kabuk rengi sarı-portakaldan koyu kırmızımtırak - mor aralı-ğında değişebilen meyvelerin ortalama büyüklükleri aşağı yukarı bir portakal kadardır. Ancak pazarda 4 ana büyük-lükte satışa sunulurlar. Bunlar 150-200 gr. arası küçük boy, 201-300 gr.arası orta boy, 301-400 gr arası iri boy ve 401 gr ve üzeri çok iri boylardır.Aralarında lezzet bakımında bir fark bulunmamasına rağmen , şayet-çok uzun süre saklamayı düşü-
nüyorsak meyvenin daha küçük boylu olanlarını tercih etmemiz daha doğru olacaktır.
Bunun dışında meyveyi elinize aldığınızda ölçüsüne göre daha ağır hissederseniz, size daha sulu olduğuna dair bir ipucu verir. Meyve üzerinde kesiklerin olmamasına, güneş yanığı tabir edilen kararmanın orta parmağınızdan büyük olmamasına da dikkat etmelisiniz. Çünkü bu yanıkların hemen arkasında tohumlar kızarmaz beyaz kalırlar.
MUHAFAZA EDERKEN
Nar meyvesi dalından koparıldıktan sonra olgunlaşmayan meyveler olduğundan, yani şeker üretimini kestiklerinden ticari anlamda kullanı-lacaklarsa tam olgunlaşmadan hasat edilmeleri gerekmektedir. O yüzden marketlerde tam ol-gunlaşmış meyve bulamıyor oluşumuzun marketin kalitesi ile bir ilgisi bulunmamaktadır!
Nar, kabuğu soyulmamışsa nispeten soğuk ve kuru bir yerde takriben 1 ay, buzdolabında ise 2 ay saklanabilir. Meyvenin tanelerini çıkarıp, hava almasına engel olacak şekilde poşetlersek ve derin dondurucuya koyarsak, bu şekilde 1 sene saklama şansımız olacaktır. Ancak buzluk-tan çıkarılan meyve tanelerinin 2-3 gün içerisinde tüketilmesi gerektiği de unutulmamalıdır!
HAZIRLANIŞI
Meyvemizin hazırlanışıyla ilgili olarak aşağıda vereceğimiz bilgi-leri eminiz ki faydalı bulacaksı-nız. Ortalama büyüklükte bir nar (201-300 gr) takriben yarım kap hatta onun biraz daha fazlası tohum tanesi verir. Elde edece-ğiniz su miktarı yarım kabı aş-mayacaktır. Nar ile ilgili yapaca-ğınız her işlemde (kesme, sakla-ma vs) alimünyum ve karbon çelik bıçaklar veya pişirme mal-zemeleri kullanmamanızı tavsiye ediyoruz, çünkü bunlar Nar su-yunu acımsı bir hale dönüştü-rürler. Meyveyi soyarken önce taç kısmını kesin daha içeri, göbeğe doğru bir kısmını tohum-lara zarar vermeyecek şekilde
oyarak alın. Daha sonra, dış kabuğun çevresinden onu dört eşit parçaya bölecekmiş gibi, keskin bir bıçakla çizik atın. Başparmağınız meyvenin göbeğinde olacak şekilde her bir çeyreği (dış kabuğu) yavaşça çekerek soyun. İçerde tohumları çevreleyen beyaz kağıtımsı kabuğu da yavaşça soyduktan sonra, deriyi iç dış ederek tohumları dışarı çıkarabilirsiniz. Yalnız bunu yaparken tohumların sağa sola sıçramalarına engel olmak için boşaltma kabını uygun genişlikte seçmelisiniz. Bu şekilde soyacağınız Nar’ınızın yenen tanelerinde herhangi bir zedelenme meydana gelmeyecektir.
Afiyet olsun..
